TRẠNG CỜ VŨ HUYÊN

   Đúng như “Bình Ngô đại cáo” đã khẳng định “Tuy mỗi bên hùng cứ một phương/Song hào kiệt đời nào cũng có”, Đại Việt không chỉ có những tài năng kiệt xuất về chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hoá mà còn có cả những tài năng thể thao nữa, như nhân vật trạng cờ Vũ Huyên là một người tiêu biểu.

   Vũ Huyên người làng Mộ Trạch huyện Đường Hào (Hải Dương), sống ở thời Lê Huyền Tông. Họ Vũ ở Mộ Trạch nổi tiếng khoa bảng. Vũ Huyên được học hành chu đáo, nhưng say mê cờ tướng và có nhiều cách đánh sáng tạo. Sở dĩ ông giỏi cờ là vì trên trán có miếng xương nhỏ nhô lên hình quân cờ, tướng kì vương của thiên hạ. Danh hiệu trạng cờ tương truyền do vua phong cho nhân việc ông bí mật cải trang làm lính hầu giúp chỉ dẫn nước đi giúp vua đánh bại viên sứ thần cao cờ nhà Minh.

   Bấy giờ người bắc luôn kiếm cớ gây chuyện binh đao mới cử một cao thủ cờ sang thách đấu, hẹn nếu nhà vua bị thua liền ba ván thì buộc phải cho quân phương bắc sang cai trị, nếu không sẽ xả ra binh đao khói lửa. Triều đình lo lắm. Vốn biết tiếng Vũ Huyên cao cờ, vua sai giả làm lính hầu cầm lọng. Nhà vua cho vẽ bàn cờ bỏi ra giữa sân điện Kính Thiên để giao đấu. Người đấu ngồi ở hai bên sau tướng của mình, đều có lọng che, bên vua lọng đỏ, bên sứ bắc lọng xanh. Vũ Huyên cho dùi thủng một lỗ nhỏ trên lọng, rồi nghiêng cho tia nắng chiếu vào vị trí cần di chuyển quân. Ngay ván đầu nhà vua đã thắng. Không thắng bằng cờ tàn, mà thắng đẹp về cả trận thế. Suốt ván đấu bên nhà vua không ham ăn quân mà chỉ tạo thế đánh, vẻ rất ôn hoà, nhường khách. Vua Lê còn nhường khách cầm quân đi tiên. Bên sứ bắc hùng hổ ra quân tạo thế công dũng mãnh ngay từ đầu. Tuy nhiên, khi bên nhà vua rút xe bên cánh phải về thành để sau đó chuyển pháo từ cánh trái sang đã tạo thế công tuyệt đẹp khiến đối phương không thể chống đỡ nổi. Ván cờ kết thúc chóng vánh sau 30 nước đi khi hai bên vẫn còn đông quân, thậm chí bên sứ Minh còn hơn quân, nhưng bên nhà vua Đại Việt chỉ có bộ ba xe pháo mã khéo kết hợp trận thế mà giành phần thắng. Nước cờ thứ 18 lùi rất nhu mà rất cao này được người đời sau ca tụng mãi. Đạm Trai Trần Huy Phác trong sách “Hải Dương phong vật chí” đánh giá: “Ung dung xe rút về thành”. Bản thân trạng cờ Vũ Huyên còn được dân gian ca tụng qua câu ca “Rượu làng Mơ, cờ Mộ Trạch”.

   Đáng chú ý là ván cờ này đã được đưa vào các sách kì phổ như một ván cờ kinh điển cho các cao thủ cờ đời sau. Xin giới thiệu ván cờ này để mọi người cùng thưởng lãm tài trí trạng cờ Vũ Huyên.

   Sứ Minh đi trước, vua Lê đi sau: Mã 8 tiến 7/ Tốt 3 tiến 1 - Tốt 3 tiến 1/ Mã 2 tiến 3 – Mã 2 tiến 3/ Mã 3 tiến 4 – Xe 1 tiến 1/ Pháo 8 bình 4 – Xe 1 bình 4/ Mã 8 tiến 7 – Mã 3 tiến 2/ Xe 9 tiến 1 – Xe 4 tiến 4/ Pháo 2 tiến 2 - Tốt 7 tiến 1/ Tốt 7 tiến 1 – Xe 4 thoái 2/ Tốt 3 tiến 1 – Tốt 3 tiến 1/ Pháo 2 bình 7 - Tượng 7 tiến 5/ Tốt 3 tiến 1 – Mã 7 thoái 5/ Xe 1 bình 2 – Pháo 8 bình 9/ Xe 2 tiến 5 – Mã 5 tiến 3/ Xe 9 bình 3 – Pháo 9 tiến 4/ Tốt 3 tiến 1 – Pháo 9 bình 1/ Tốt 3 bình 4 – Pháo 1 thoái 1/ Mã 4 tiến 3 – Pháo 1 thoái 1/ Xe 2 thoái 5 – Sĩ 4 tiến 5/ Tốt 4 tiến 1 - Tốt 5 tiến 1/ Pháo 7 bình 2 - Tướng 5 bình 4/ Pháo 2 tiến 5 - Tướng 4 tiến 1/ Xe 3 tiến 1 – Mã 2 tiến 3/ Pháo 4 bình 6 – Xe 4 bình 6/ Pháo 6 thoái 1 – Mã 3 tiến 2/ Xe 2 tiến 2 – Xe 6 thoái 2/ Xe 3 bình 6 – Sĩ 5 tiến 4/ Xe 6 tiến 5 - Tướng 4 bình 5/ Xe 6 bình 8 – Xe 9 bình 8/ Xe 8 tiến 1 - Tướng 5 thoái 1/ Mã 3 tiến 4.

   Còn một nước thoái mã 4 về 6 chiếu tướng hết cờ bên sứ Minh không thể ngăn nổi.

Phạm Thuận Thành

Thường Vũ - An Bình - Thuận Thành - Bắc Ninh

02413.782.355  -  0168.5300.803